Het expertisecentrum voor sociale veiligheid
Bouwen aan sociale veiligheid, weerbaarheid en zelfvertrouwen
Sociale veiligheid vormt de basis voor een gezonde ontwikkeling. Kinderen moeten zich veilig voelen in een groep, zichzelf durven zijn, contact maken met anderen en nieuwe vaardigheden kunnen oefenen. In een onveilige sfeer stagneert die groei: kinderen trekken zich terug, passen zich te veel aan of laten ander gedrag zien dat voortkomt uit onzekerheid.
Sociale veiligheid betekent ook: leren omgaan met grenzen. Kinderen hebben vaardigheden nodig om hun eigen grenzen aan te geven en ook om de grenzen van anderen te respecteren. Hierbij hoort het leren herkennen van lichaamstaal, het verwoorden van gevoelens en het opkomen voor zichzelf én voor een ander.
Factoren die de sociale veiligheid beïnvloeden
Weerbaarheid speelt hierin een belangrijke rol. Een weerbaar kind staat steviger in zijn/haar schoenen, kan beter omgaan met spanningen en durft hulp te vragen. Een weerbaar kind kan fijne en veilige sociale contacten opbouwen, zowel thuis, op school als in de vrije tijd. Dit draagt bij aan een positief zelfbeeld, wat het zelfvertrouwen versterkt.
Sociale veiligheid komt onder druk te staan door pesten en ander grensoverschrijdend gedrag. Dit raakt zeker degene die gepest wordt, als ook de anderen in de groep. Spanningen en onduidelijkheid hebben invloed op de veiligheidsbeleving van alle betrokken kinderen. Dit maakt het lastiger om gezonde relaties te ontwikkelen.
Ook faalangst werkt door op het welbevinden van een kind. Kinderen die bang zijn om fouten te maken of om niet te voldoen aan verwachtingen, tonen dit op verschillende manieren: bijvoorbeeld door zich terug te trekken, perfectionistisch te zijn, negatief over zichzelf te praten of door juist de aandacht af te leiden.
Wanneer ouders gaan scheiden, komt de sociale veiligheid van een kind in het gedrang. Een kind kan in een loyaliteitsconflict terechtkomen en zich daardoor klem voelen tussen beide ouders. Het is fijn als er dan een veilige en onpartijdige plek is waar het kind zijn of haar verhaal kan delen.
De pijlers waar wij ons op richten
Zelfvertrouwen
Zelfvertrouwen heb je niet zomaar ineens, maar bouw je langzaam op en is steeds in ontwikkeling.
Zelfvertrouwen is, net als een kruk, opgebouwd uit 3 poten:
- Weten waar je goed in bent (competentie)
- Je gewaardeerd voelen (relatie)
- Een taak zelf oppakken en afronden (autonomie)
Als een van de poten van de kruk te lang of te kort is, staat de kruk instabiel. Zo werkt het met ons zelfvertrouwen ook. Om deze instabiliteit te voorkomen, geeft Marloeszie groepstrainingen voor kinderen.
Pesten
Voor kinderen die gepest worden, heeft dit vaak grote gevolgen. Zij kunnen last krijgen van lichamelijke klachten, spanningen, verdriet en een verminderd zelfvertrouwen. Ook hun leerprestaties en motivatie kunnen eronder lijden. Deze negatieve ervaringen kunnen diep en langdurig doorwerken.
Pesten gebeurt niet altijd bewust of uit kwaadaardigheid. Soms heeft een kind weinig zicht op de impact van zijn/haar gedrag. Dat maakt de gevolgen echter niet minder ingrijpend. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar wat er gebeurt, maar ook naar waarom het gebeurt en wat ieder kind in de situatie nodig heeft.
In een pestsituatie is altijd sprake van meerdere rollen: het gepeste kind, de pester, de meeloper, de omstander en de helper. Elk van deze kinderen beïnvloedt de groepsdynamiek en heeft iets te leren. Dat kan gaan over het versterken van zelfvertrouwen, het ontwikkelen van empathie, inzicht krijgen in de gevolgen van eigen gedrag, een eigen mening durven geven of opkomen voor een ander.
Door aandacht te hebben voor álle rollen binnen een groep ontstaat ruimte voor verandering. Niet door te veroordelen, maar door te begeleiden naar meer begrip, verantwoordelijkheid en veiligheid voor iedereen. Marloeszie pakt dit aan met groepstrainingen voor kinderen, begeleiding van schoolteams en de opleiding tot anti-pestcoördinator.
Faalangst
Wist je dat 1 op de 8-10 kinderen faalangst heeft? In het examenjaar van het middelbare onderwijs geldt dit zelfs voor 1 op de 5 leerlingen. Faalangst betekent letterlijk bang zijn om fouten te maken, angst hebben dat iets niet lukt of om buiten de groep te vallen.
Kinderen met faalangst denken vaak negatief over zichzelf en richten zich vooral op wat er niet goed gaat. Gedachten als ‘ik kan dit niet’ of ‘ze vinden mij niet leuk’ komen veel voor en ondermijnen het zelfvertrouwen.
Faalangst kan meerdere vormen hebben:
- Cognitief: angst bij het leren, onthouden of toepassen van kennis
- Sociaal: angst om door anderen beoordeeld of afgewezen te worden
- Motorisch: angst bij lichamelijke activiteiten als gymles en sportwedstrijden
Door kinderen te helpen een positief en realistisch zelfbeeld te ontwikkelen, leren zij weer zelfvertrouwen te krijgen. Als zij ontdekken dat fouten maken zelfs nodig is om te groeien, ontstaat in hun leven ruimte voor meer ontspanning. Marloeszie begeleidt dit met groepstrainingen voor kinderen, workshops en scholing voor het onderwijs en scholing tot faalangsttrainer.
Scheiden
Kinderen weten vaak niet wat hen te wachten staat en hebben hun eigen gedachten en gevoelens over de scheiding. Ze kunnen het gevoel hebben dat ze moeten kiezen tussen hun ouders of zich schuldig voelen over de breuk. Daarom heeft Marloeszie, in samenwerking met Praktijk bij Esther, voor de leeftijdsgroep van 6 tot 12 jaar een online coachingsprogramma opgezet. Dit is direct beschikbaar, waardoor een kind meteen met de verwerking kan beginnen.
Ook als Kindbehartiger ondersteunt Marloeszie kinderen van gescheiden ouders: ‘Ik sta naast de kinderen en help ze om hun wensen en behoeften te verwoorden. Ook bied ik kinderen een luisterend oor, leg uit wat er tijdens een scheiding gebeurt en beantwoord vragen die bij kinderen leven.’
Expertisecentrum Marloeszie is er voor
Gemeenten
Vroegtijdige hulp met
lagere zorgkosten
Onderwijs
Teamgedragen
sociaal-veiligheidsbeleid
Jeugdprofessionals
Scholing die aanhaakt
op eigen praktijk
Ouders
Aanbod om jullie kind weer
te zien stralen
De rol van kinderbehartiger
Ook als Kindbehartiger ondersteunt Marloeszie kinderen van gescheiden ouders: ‘Ik sta naast de kinderen en help ze om hun wensen en behoeften te verwoorden. Ook bied ik kinderen een luisterend oor, leg uit wat er tijdens een scheiding gebeurt en beantwoord vragen die bij kinderen leven.’
